نوقا (لوکا)
نوقا یک شیرینی ساخته شده از عسل یا شکر، سفیده تخم مرغ، آجیل و گاهی تکههای میوه است. واژه نوقا از کلمه «pan nogat» در زبان اکسیتان گرفته شده و به نظر میرسد از کلمه لاتین «panis nucatus» به معنی «نان آجیلی» ریشه گرفته باشد.
سه گونه نوقا وجود دارد که یک گونه آن یعنی نوقای سفید («mandorlato» یا «torrone» در ایتالیا) با سفیده زده شده تخم مرغ و عسل درست میشود که در شهر کرمونا ایتالیا در اوایل سده پانزدهم پدید آمدهاست.
ریشهشناسی واژهٔ نوقا از زبان اکسیتان (pan nogat) وارد فارسی شده که خود از لاتین panis nucatus (نان آجیلی) ریشه گرفته است. واژه panis ریشه در بنواژه pa به معنی پروردن و غذا و خوراک همریشه واژه های فارسی پرور ، پلو و پِست و پنیر و واژه های لاتین پاستا و پاستور(طعام دهنده ، چوپان و همچنین nucat نیز همریشه واژه نقل فارسی است. در منابع تاریخی عربی از این شیرینی با نام ناطف یاد شده که نشاندهندهٔ پیشینهٔ کهن آن در خاورمیانه است.
نوقا (لوکا) همچنین یکی از سوغاتیهای سنتی شهر تبریز است. این شیرینی در انواع گوناگون ساده، گردویی، وانیلی، پستهای، آجیلی و شکلاتی تهیه میشود و «نوقای گردویی» متداولترین نوع نوقای تبریز محسوب میگردد.
نوقا (لوکا) از جایگاه مخصوصی در بین مردم تبریز برخوردار است و در جشنها و اعیاد مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. طعم مناسب، ماندگاری بالا و قیمت پایین از دلایل استقبال از این شیرینی در شهر تبریز است.